قیمت پیشبینیشده طلا و دلار در ایران از سوی الجزیره
شبکه خبری الجزیره در گزارشی تحلیلی با عنوان «چگونه بازارهای ایران از خبر بازگشت تحریمها تأثیر گرفتند؟» به بررسی واکنشهای اقتصادی و روانی در ایران نسبت به تصمیم اخیر شورای امنیت برای بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. این گزارش تأکید میکند که نوسانات اخیر بازار بیشتر ناشی از فضای روانی و رسانهای پیرامون تحریمهاست تا واقعیتهای اقتصادی. پس از رأیگیری شورای امنیت و فعالسازی مکانیسم ماشه توسط سه کشور اروپایی، برخی از بازارهای ایران وارد فاز نوسانی شدیدی شدند. با این حال، کارشناسان اقتصادی داخلی معتقدند که تحریمهای آمریکا از سال ۲۰۱۸، گستردهتر و سختگیرانهتر بودهاند و بازگشت تحریمهای سازمان ملل تأثیری تازه بر اقتصاد نخواهد داشت. واکنش بازارها بیشتر هیجانی و روانی بوده و از واقعیت اقتصادی فاصله دارد. زینالعابدین هاشمی، عضو اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با الجزیره، مکانیسم ماشه را بیشتر یک تهدید روانی علیه ثبات مالی کشور دانسته و میگوید این تهدید باعث کاهش اعتماد عمومی و جابهجایی سرمایهها به سمت بازارهای فرار مانند رمزارزها شده است. او همچنین میافزاید که اقتصاد ایران از سال ۲۰۱۸ تحت فشار شدید بوده و بازگشت تحریمهای شورای امنیت تأثیری تازه بر شرکای اقتصادی کشور نخواهد داشت. علی محمدی، پژوهشگر اقتصادی، نیز در گفتوگو با الجزیره تأکید میکند که اثر اصلی تحریمهای احتمالی، روانی است نه اقتصادی. او معتقد است فضای رسانهای غرب و تمرکز تبلیغاتی روی بازگشت تحریمها باعث التهاب زودگذر بازارها شده و سوداگران با سوءاستفاده از این فضا، قیمتها را به صورت مصنوعی افزایش دادهاند. محمدی میافزاید که مخالفت قدرتهایی نظیر چین و روسیه با تحریمها، تأثیر تحریمهای جدید را بر روابط اقتصادی ایران محدود میکند. الجزیره به نقل از کارشناسان یادآوری میکند که ساختار اقتصادی ایران به دلیل وابستگی به نفت، ضعف ذخایر ارزی و نبود ابزارهای پوشش ریسک در برابر شوکهای روانی آسیبپذیر است. با این حال، نوسانات اخیر صرفاً بازتاب آسیبپذیری روانی بازارها هستند و نه تغییر بنیادی در شرایط اقتصادی. شوک روانی ناشی از بازگشت تحریمها ظرف دو هفته آینده فروکش خواهد کرد و تأثیری بلندمدت بر بازار ارز و اقتصاد ایران نخواهد داشت. این گزارش نتیجه میگیرد که چالش اصلی پیشروی سیاستگذاران، مدیریت انتظارات منفی و بازسازی اعتماد عمومی است. موفقیت اقتصادی ایران در ماههای پیشرو بیش از مقابله با تحریمهای تکراری، به توان دولت در شکستن فضای ترس و بیاعتمادی در بازارها بستگی دارد.